Улс төр

Америкийн зүүн эргийн цагаар пүрэв гарагийн 21 цагт, харин манай цагаар өнөө өглөөний 9 цагт АНУ-ын ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшин өрсөлдөж байгаа гол нэр дэвшигчдийн хооронд сонгуулийн өмнөх сүүлийн улс төрийн халз мэтгэлцээн боллоо. АНУ-ын ерөнхийлөгчийн сонгуульд БНН-аас нэр дэвшигч Дональд Трамп, АН-наас нэр дэвшигч Жо Байден нар Теннеси мужийн Нэшвилл хотод улс төрийн сүүлийн халз мэтгэлцээнээ явууллаа.

Энэ удаагийн мэтгэлцээнээр нэр дэвшигчид COVID-19 цар тахалтай хийх тэмцэл, Америкийн гэр бүлүүд, дэлхийн уур амьсгалын өөрчлөлтийн асуудал, улс орны Үндэсний аюулгүй байдал, мөн Манлайлал гэсэн үндсэн 6 сэдвээр мэтгэлцсэн юм. АНУ-ын ерөнхийлөгчийн сонгууль ирэх сарын 3-нд болно. Сонгууль болоход ердөө арваадхан хоног үлдээд байгаа юм. Тиймээр нэр дэвшигчдийн хувьд Нэшвиллд болсон улс төрийн сүүлийн халз мэтгэлцээн нь улс үндэсний хэмжээнд иргэд сонгогчдынхоо өмнө гарч, үзэл бодол байр сууриа илэрхийлэх сүүлийн боломж нь байсан нь гарцаагүй.

Нэр дэвшигчдийн хоорондын сүүлийн мэтгэлцээн Теннеси мужийн Нэшвилл хотын Белмонт их сургуульд болсон юм. Чухам энд өмнө нь 2008 оны ерөнхийлөгчийн сонгуулийн үеэр мөн нэр дэвшигчдийн хооронд шийдвэрлэх мэтгэлцээн болж, тухайн үеийн нэр дэвшигчид болох Барак Обама, Жон Маккейн нар  хоорондоо халз мэтгэлцэж байжээ. Үзэгч танд дээр хэлсэнчлэн Белмонтод болсон энэ удаагийн мэтгэлцээний гол сэдвүүд нь коронавирусын цар тахалтай хийж байгаа тэмцэл, арьс өнгөөр ялгаварлан гадуурхах үзэл-Америкийн гэр бүлүүдийн сэдэв, уур амьсгалын өөлчлөлт, улс орны Үндэсний аюулгүй байдалтай холбоотой асуудал зэрэг байсан юм.

Мэтгэлцээний чиглүүлэгч-модератор нь Америкийн NBC телевизийн сувгийн сэтгүүлч, хөтлөгч Кристен Уолкер байж, тэрээр нэр дэвшигчдэд сэдэв тус бүрт 15 минут олгон хэлэлцүүлэг мэтгэлцээнийг хөтлөн явуулжээ. Мэтгэлцээн Америкийн зүүн эргийн цагаар пүрэв гарагийн оройн 21 цагт буюу манай цагаар баасан гарагийн өглөөний 9 цагт болж, Америкийн мэдээний сувгууд шууд дамжуулан үзүүлсэн юм. Нэр дэвшигчдийн хоорондын мэтгэлцээн 90 минут буюу цаг хагасын туршид үргэлжилж, улс төрийн мэтгэлцээнийг дунд нь ямарваа завсарлага, зар сурталчилгаа оруулалгүйгээр шууд явуулжээ.

Өнгөрсөн 9-р сарын 29-нд болсон анхны мэтгэлцээний үеэр нэр дэвшигчид маш их сэтгэл хөдлөлтэй байж, хоорондоо дайралцан, дуугаа өндөрсгөж байсан бол сүүлийн мэтгэлцээн харьцангуй тайван, хүндэтгэлтэй явагджээ. Нэр дэвшигчдийн эхний хөндсөн сэдэв нь COVID-19 цар тахал байсан. Цар тахалтай хэрхэн тэмцэх, ямар арга хэмжээ авах тал дээр нэр дэвшигчдийн байр суурь ялгаатай байжээ.

Хэрвээ коронавирус тусч, богино хугацаанд эдгэрсэн ерөнхийлөгч Трамп COVID-19-ийн эсрэг идэвхтэй тэмцэж болно, халдвар авсан иргэдийн 99% нь эдгэж, ирэх онд Америк улс коронавирусын эсрэг вакцин гарган авна гэж ярьсан бол түүний өрсөлдөгч Жо Байден

"Өнөөдөр АНУ цар тахлын халдварын тоогоороо дэлхийд 1-рт бичигдэж байна. Оны сүүлч гэхэд Америкт цар тахлын халдвараар амиа алдсан хүний тоо 200 мянгад хүрч болзошгүй байна"

гээд харамсалтай нь өнөөдрийг хүртэл Трампад энэ талаар ямар ч тодорхой бодлого төлөвлөгөө байхгүй хэвээр байгааг онцлон шүүмжилсэн байна. Нэр дэвшигчдийн хоорондын бас нэгэн анхаарал татсан сэдэв нь Америкийн Үндэсний Аюулгүй байдалтай холбоотой сэдэв байсан юм. АНУ-ын тусгай албад саяхан хийсэн мэдэгдэлдээ ОХУ болон Ираны талыг улсынх нь ерөнхийлөгчийн сонгуульд хөндлөнгөөс нөлөөлөхөөр чармайж байгаа мөн буруутгажээ.

Байден энэ талаар байр сууриа илэрхийлэхдээ, улсынх нь сонгуульд хөндлөнгөөс нөлөөлөх гэсэн ямар ч улс орон шангаа хүртэх болно. Энэ бол тусгаар тогтносон, ардчилсан, бие даасан их гүрний сонголт. Хэн ч, хэзээ ч энэ үйл явцад нөлөөлөх учиргүй гэж Байден хэлээд ОХУ-ын хувьд Трамп ерөнхийлөгчөөр улиран үлдэх нь илүү ашигтай. Тэд намайг мэднэ, би Оросуудыг мэднэ гэжээ. Байден энэ үеэр ерөнхийлөгч Трампыг Орос болон Хятадаас хууль бусаар мөнгө авч байсанд буруутгасан бол Трамп үүнийг эрс үгүйсгэн, эсрэгээр Байденыг дэд ерөнхийлөгч байхдаа Оросуудаас мөнгө авч байсанд сөргүүлэн буруутгажээ.

Трамп энэ талаар мэдэгдэхдээ

"Жо Байден Оросоос 3,5 сая доллар Путинаар дамжуулан авсан. Байден 3,5 саяыг, түүний гэр бүл тусдаа 3,5 саяыг авсан. Энэ тухайгаа хэзээ нэгэн цагт тайлбарлах л болно"

гэж сануулсан байна. АНУ-ын ерөнхийлөгчийн сонгууль 11-р сарын 3-нд болно. Ирэх сард болох сонгуулийн үеэр Америкийн иргэд сонгогчид ерөнхийлөгч, дэд ерөнхийлөгчөө сонгохоос гадна Төлөөлөгчдийн танхимын 435 гишүүн, конгрессын сенатын танхимын гишүүдийн гуравны нэг болоод 13 муж, нутаг дэвсгэрийн амбан захирагч нарыг давхар сонгох юм. АНУ-д сонгуулийн санал авах өдрийг хүртэл нэр дэвшигчид сурталчилгаагаа үргэлжлүүлж болдог. Тиймээс сонгуулийн өмнөх сурталчилгааны хаалт, хүлээлтийн өдөр гэж байдаггүй учраас нэр дэвшигчид сүүлийн цаг мөчөө хүртэл, тодруулбал 11-р сарын 3-ны мягмар гарагийг хүртэл кампанит ажлаа үргэлжлүүлэх эрхтэй юм. Харин аль мужид, хэн хамгийн өндөр санал авч, төлөөлөгчдийн саналыг халааслах нь тухайн нэр дэвшигчийн тэр өдрийн аз мэдэх хэрэг болох учраас АНУ-д болох сонгуулийг хүлээх үлдэж байна.